1st Collage: "Ambient"

Notes

The musical 'ambient' movement started around 1975, when Brian Eno had to stay in bed sick. A tape with quiet harp music was playing on a very low volume. Because Eno was feeling too bad to get up and put the volume up, the music could hardly be distinguished from the sounds of the environment. It seemed as if the sounds came one source - which marked the birth of a new musical genre.

Eno concentrated on creating music you could ignore as well as listen to. He was not the first composer doing this: Erik Satie also composed some music which was not intended for concentrated listening. Eno did not even invent the name, "ambient music". But he was the one that made this genre an important part of modern popular music.

Eno's definition of Ambient (an aural background imperceptibly changing the environmental ambience) diluted when other composers discovered the genre. The genre started changing rapidly when ambient sounds were used at houseparty's chillout rooms, and started resembling dance-music out of its context.
But always remaining is the heavy emphasis on atmosphere, the dreamlike state in which the listener can float freely, the almost complete abscence of recognisable end reproducable melodies.
It's difficult to find one's way in the genre today: it is extremely fragmented and covers minimal electronic soundscapes as well as spacey dub-jungle. Referring to "Ambient" as one musical genre is like calling all black music "African music".

The music in this collage is a strictly personal selection. Most of the time the listener will hear more pieces simultaneously, and will not be able to distinguish one composition from another.
Musical 'anchors' (pieces of spoken voice, or more earthly musical fragments) will help the listener return to earth occasionally.

What does this music mean to you: is it a welcome chill-out from the hectic daily reality? Or do you wake up in cold sweat?

To conclude, here's a completely different definition:
Scientist Robert J. Urich (in researching the effect of underwater ambient noise on submarine receptors) has defined 'Ambient Noise' as "the residue of unwanted sounds after all other sound sources have been identified."! ("Ambient Noise in the Sea")

The compilation was created by Peter van Cooten.

Please forward any reaction to

TEGEN 'T GEKLETTER VAN BESTEK
[vpro gids, 13, 2000]

Na een auto-ongeluk in 1975 was muzikant/componist Brian Eno vanwege ernstige verwondingen geruime tijd aan het bed gekluisterd. Een vriendin bracht hem een plaat met harpmuziek, Eno zette hem op en ging weer liggen. Al snel merkte hij dat de stereo niet goed werkte, dat het geluid te zacht was en één speaker het niet deed, maar hij kon het niet opbrengen op te staan. De muziek was nauwelijks hoorbaar, viel daardoor samen met zijn achtergrond en geleidelijk ontvouwde zich aan Eno een nieuwe manier van luisteren.
'Ik luisterde naar muziek als onderdeel van de omgeving, net als de kleur van het licht en het geluid van de regen onderdeel van die omgeving zijn', zo beschreef de musicus het moment later.
Door de introductie van het begrip 'omgevingsmuziek' - ambient music - was Eno de geestelijk vader van een muzikale stroming waarin melodieën en ritme er weinig toe doen.

Bij ambient gaat het om het oproepen van een dromerige, meditatieve sfeer, die een rustgevend tot hypnotiserend effect kan hebben. Het zijn soundscapes waarbij enthousiast gebruik is gemaakt van electronische mogelijkheden als samplers en effecten, en waar soms natuurgelijkde doorheen zijn geweven.
Eno's belangrijkste plaat in het genre is Music for Airports, waarvoor Erik Satie en John Cage, die al ambient maakten toen de term nog niet bestond, de inspiratiebronnen waren.
Satie's Musique d'Ameublement uit 1920, was puur bedoeld als achtergrond, zonder ook maar enigszins de aandacht op te eisen."Meubelmuziek", zoals Satie het zelf zei, "is slechts één van de omringende geluiden. Ik zie het als melodieus, als het maskeren van het gekletter van het bestek, zonder het geheel te overstemmen. Het vult de onhandige stiltes op dit soms tussen de gasten vallen. En vooral, het neutraliseert het straatlawaai, dat zich zo indiscreet aan ons opdringt".

Dat straatlawaai kon volgens Cage, Eno's andere grote voorbeeld, net zo goed ambient music zijn. Eén van zijn bekendste, en spraakmakendste composities was 4.33 uit 1952, dat uitsluitend uit omgevingsgeluiden bestond en waarbij de uitvoerenden niet veel meer hoefden te doen dan af en toe hun pianodeksel te openen en te sluiten.

Behalve Eno hielden ook muzikanten als David Sylvian, Einstürzende Neubauten en Peter Gabriel zich bezig met ambient. In de jaren negentig kreeg het genre een nieuwe richting onder invloed van techno en house. In de chill-out ruimtes op feesten werden de sferische klanken van ambient vermengd met de strakke beats uit de aangrenzende zalen en zo ontstond ambient house, een stijl die door The Orb, Aphex Twin en Future SOund of London tot volle ontwikkeling werd gebracht.
[PvdV]

First Collage: "Ambient"